top of page

Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922)

Saltanat, genellikle mutlak bir monarşik yönetim biçiminde kullanılan bir terimdir ve Osmanlı İmparatorluğu'nda ve birçok diğer tarihi medeniyette kullanılmıştır. Saltanat kavramı, bir hükümdarın otoritesine vurgu yapar ve hükümdarın gücünü kaynağına dayandırdığına işaret eder.


Osmanlı İmparatorluğu'nda, saltanat kavramı, hükümdarın yasama, yürütme ve yargı yetkilerini elinde bulundurduğu mutlak bir monarşik yönetim biçimini ifade ediyordu. Ancak, 20. yüzyılın başlarında, Osmanlı İmparatorluğu'nda demokratikleşme ve modernleşme hareketleri hız kazandı. Bu süreçte, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde hükümdarın yetkileri azaltıldı ve ülke meclisler tarafından yönetilmeye başlandı.


Sonuç olarak, 1 Kasım 1922'de Türkiye Büyük Millet Meclisi, Osmanlı İmparatorluğu'nun son hükümdarı VI. Mehmed'in saltanatını kaldırdı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sonuçlanan süreç başladı. Saltanatın kaldırılması, Türkiye'de demokratik bir yönetim biçimi oluşturma ve monarşik bir yönetim biçiminden kurtulma isteğinin bir yansımasıydı.


Nedenleri:

  1. Osmanlı Devletinin TBMM Hükümeti yanında Lozan görüşmelerine çağrı edilmesi ve durumun Türk Milletinin çıkarına ters düşmesi.

  2. İstanbul Hükümeti ve padişahının, Kurtuluş Savaşı sırasında milli direnişe karşı olması.

  3. Saltanat sisteminin ulusal hakimiyet anlayışına ters düşmesi.

  4. TBMM Hükümetinin padişahın da yanında bulunduğu İtilaf Devletlerine karşı kesin zafer kazanılması.

  5. Bir ülkede iki hükümetin bulunmasının ulusal menfaatlerle bağdaşmaması.

Önemi:

  1. Cumhuriyete geçiş süresi hızlanmış demokratik bir düzenin kurulmasının önündeki en kritik ehemmiyet kaldırılmıştır.

  2. Halifelik ulusal egemenliğe bağlantılı sembolik bir kurum haline getirilmiştir.

  3. Birinci TBMM'nin ilk ve tek inkılabıdır.

  4. Cumhuriyetçilik ilkesi doğrultusunda yapılmış esas inkılaptır.



2 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör
bottom of page